Gebruik data van burgers door de gemeente


Indiendatum: jun. 2019

Recent maakte de NOS bekend dat de overheid op grote schaal gebruikt maakt van voorspellende algoritmes. Dit bleek uit een vertrouwelijke inventarisatie onder 54 overheidsinstanties, die de NOS verkreeg op basis van de wet openbaar bestuur.
Deskundigen, de Raad van State en de autoriteit persoonsgegevens waarschuwen voor het gebruik van algoritmes, omdat minderheidsgroepen stelselmatig kunnen worden benadeeld en er een groot risico bestaat op discriminatie.

https://nos.nl/artikel/2286848-overheid-gebruikt-op-grote-schaal- voorspellende-algoritmes-risico-op-discriminatie.html

https://nos.nl/artikel/2286880-privacywaakhond-overheid-moet-transparanter- zijn-over-algoritmes.html

https://www.volkskrant.nl/nieuws-achtergrond/tientallen-nederlandse- gemeenten-volgen-u-met-wifitracking~b5c614ad/

https://www.volkskrant.nl/wetenschap/wifitracking-of-hoe-ook-de-gemeente- elke-stap-volgt-die-u-met-uw-mobiel- maakt~b5ef4a41/?_ga=2.193344365.1950776973.1559732963- 1945343759.1545648770

https://specials.publiekdenken.nl/special-isamenleving-2019/aan-de-slag-met- algoritmen/

1. Is het college bekend met de genoemde inventarisatie van de NOS over algoritmes? (Zie toelichting). Bent u het met ons eens dat het gebruik van algoritmes een nadelig effect kan hebben op kwetsbare groepen en burgers in het algemeen? Begrijpt u de keuze van de gemeente Uden af te zien van voorspellende algoritmes? Overweegt u dit zelf ook te doen? Graag een uitgebreide toelichting.

2. Klopt het dat de gemeente Heerlen gebruik maakt van voorspellende algoritmes? Zo ja, welke gemeentelijke instanties en organisaties waarover de gemeente het bevoegd gezag is, maken gebruik van deze technologie? Is de gemeente voornemens bij meer instanties gebruik te gaan maken van algoritmes? Welke? Met welk doel en waarom denkt u dat juist algoritmes hieraan kunnen bijdragen, wat zijn de voordelen volgens u?

3. De autoriteit persoonsgegevens waarschuwt voor het gebruik van algoritmes en zegt dat de overheid hier transparant in moet zijn. In hoeverre is de gemeente Heerlen volgens u voldoende transparant in het gebruik van algoritmes, wanneer een besluit over een persoon (mede) wordt genomen met behulp van deze techniek?

4. Het is niet altijd duidelijk welke gegevens in een algoritme worden gestopt en op basis van welke data een uitkomst wordt gebaseerd. Overheden geven aan dat het soms lastig is om te weten wat er precies gebeurt. In hoeverre doet dit probleem zich volgens u voor in Heerlen? Bent u bereid hier onderzoek naar te verrichten? Zo ja, op welke wijze? Zo nee, waarom niet?

5. Eén van de nadelen van het gebruik van algoritmes is dat mensen die niet voldoen aan de kenmerken die ingevoerd zijn in een algorit-
me, “onopgemerkt” blijven. Ziet u hierin een gevaar, zoals bijvoor- beeld bij het experiment in Groningen waaraan de GGD meedeed om kindermishandeling op te sporen? https://www.sociaalweb.nl/nieuws/van-onderzoek-naar- uitvoeringspraktijk-textmining-kindermishandeling
Graag een toelichting.


6. "Medewerkers vinden het soms lastig af te wijken van het algoritme als de situatie van de cliënt daar om vraagt" zegt het centrum indicatie- stelling zorg. Geldt dit ook voor medewerkers in de gemeente Heerlen? Bestaan er regels of methodieken om te voorkomen dat medewerkers te veel steunen op de uitkomsten van een algoritme?


7. Bent u het met de Partij voor de Dieren eens dat wanneer burgers worden gevolgd via hun mobiele telefoon, zij hiervan op de hoogte zouden moeten worden gesteld door middel van bijvoorbeeld informa- tiebordjes? Zo nee, waarom niet?