Vragen Géron over Bomenkap o.a. Benzen­ra­derweg/Vrus­che­mi­gerweg


Indiendatum: 9 mei 2019

Via mail en de media bereiken ons vragen omtrent de kap van bomen. Het betreft reacties van mensen die de kap niet begrijpen. De PvdD deelt het onbegrip en de zorgen van de burgers. Klimaatverandering en verlies aan biodiversiteit zijn problemen die al lang bekend zijn, maar die met name de laatste tijd de broodnodige aandacht krijgen op herhaald initiatief van de wetenschap. Zo is er het meest recente IPCC-rapport, dat wijst op de gevaren van opwarming boven de 1.5 graad, tipping points en oncontroleerbare klimaatverandering (sr15_spm_final.pdf). In 2017 verscheen een alarmerende waarschuwing in Bioscience die wees op de gevaren die ons en onze leefomstandigheden bedreigen, ondertekend door 15.000 wetenschappers, naderhand nog aangevuld met 5000 collega’s. Bomen hebben voor het leven op aarde en dus ook voor de mens een veelheid aan nuttige functies, zoals het wegvangen van fijnstof, de productie van zuurstof en opname van CO2 en met name het laatste is een eigenschap waardoor bomen zeer waardevol zijn bij het afremmen van klimaatverandering. Het is dus zaak om ze te beschermen en het arsenaal aan bomen uit te breiden

De dag na het verschijnen van het zeer alarmerende IPBES rapport worden Heerlenaren geconfronteerd met een grootschalige bomenkap vanwege wortelopdruk. Dat leidt tot de volgende vragen van de PvdD fractie:

  1. Er bestaan alternatieven voor kappen bij wortelopdruk? Heeft het College de alternatieven voor kap serieus onderzocht? Zo nee, waarom niet? Zo ja, welke (bv wortelopdruk bestendige bestrating of veiliger eenrichtingsverkeerstraten) en wat zijn de overwegingen geweest om geen boombesparende alternatieven uit te voeren maar over te gaan tot kappen?
  2. Bent u het met de PvdD fractie eens dat een voorbeeld van wortelopdrukbestendige bestrating zoals in de bijgevoegde link naast de voordelen voor klimaat en biodiversiteit ook voordelen heeft bij de toenemende hoosbuien? (het water kan daarin wegzakken in plaats van in een overbelast riool)
  3. Klimaatverandering en het dramatische verlies aan biodiversiteit gaan ons, individueel en als maatschappij, nu reeds onontkoombaar veel geld kosten. Bent u het met de PvdD fractie eens dat de korte termijn belangen van goedkoop kappen bij het ongemak van wortelopdruk niet opwegen tegen de langere termijneffecten op de biodiversiteit en de klimaatverandering? Kunt u uw antwoord toelichten?
  4. De kap vindt plaats in het broedseizoen. Is er een schouw geweest op nesten? Zo nee, waarom niet? Zo ja, welke soorten zijn er aangetroffen en kunt u het rapport openbaar maken?
  5. Is het kappen van bomen, gezien de toestand van klimaat en biodiversiteit, nog wel verantwoord ? M.a.w. zijn we intussen niet in het stadium aanbeland, waarin ongemakken zoals opgedrukte tegels en wegdek, in het niet vallen bij de mega-ongemakken die ons wachten door de wereldwijde problemen voornoemd ?
  6. Is het college van mening dat de voorlichting in de voorbije decennia door overheid aan burgers omtrent de gevaren van klimaatverandering en afname van biodiversiteit voldoende is geweest? Kunt u uw antwoord toelichten?
  7. Is het college bereid om voorlichting over de gevolgen van klimaatverandering en het verlies aan biodiversiteit uit te breiden en bij herhaling naar burgers te communiceren op alle mogelijke manieren? Is het College bereid om bij klachten naar aanleiding van overlast door bomen zoals schaduw, bladverlies en wortelopdruk in gesprek te gaan met de burgers om de negatieve gevolgen van kappen te bespreken? Zo nee, waarom niet?
  8. Hoe lang duurt het voordat een nieuw aangeplante boom dezelfde hoeveelheid Co2 kan opnemen als een gekapte boom?
  9. Hoeveel bomen zijn er gekapt in 2018 en 2019, en voor hoeveel bomen is de heraanplant gerealiseerd? Hoeveel bomen zijn er verplaatst in deze periode?
  10. In het Coalitieakkoord staat dat er een moratorium komt op bomenkap tenzij er sprake is van ziekte of gevaar. Is het College van mening dat er bij wortelopdruk sprake is van een gevaarlijke situatie? Zo ja, vindt u dat gevaar groter dan het gevaar van de gevolgen van klimaatverandering en verlies aan biodiversiteit? En in aanvulling hierop, bent u het met de PvdD fractie eens dat een gemeente met een moratorium op bomenkap dan alternatieven voor bomenkap zou moeten realiseren? Zo nee, waarom niet?
  11. Eveneens in het Coalitieakkoord staat dat er ‘ 1000 extra bomen komen de komende jaren’ We zijn nu ruim een jaar verder? Hoeveel extra bomen zijn er aangeplant? En is dat in- of exclusief verplichte natuurcompensatie?
  12. Aan de Hambeukerboord zijn enkele jaren geleden bomen gekapt. Zijn er plannen om tot nieuwe, vervangende aanplant op deze locatie over te gaan, en zo ja wanneer? Zo nee, waarom niet?
  13. Bomen kunnen bij aanplant op een zodanige manier worden geplaatst, dat problemen achteraf worden voorkomen. In verschillende gemeenten zoals als Deventer is er een bomenprotocol gemaakt? Is er in Heerlen ook een bomenprotocol? Zo nee, bent u bereid om met een organisatie als de Bomenstichting een bomenprotocol op te stellen?
  14. Naar aanleiding van eerdere vragen van de PvdD fractie is er een overzicht bomenkap geplaatst op de gemeentelijke website. Is het College bereid om daar de reden van kap en de alternatieven voor kap, dan wel de reden waarom er geen alternatief zou zijn bij te vermelden? Zo nee, waarom niet?
  15. Hebben er in het broedseizoen bij de visvijvers in Heerlen kap- , snoei- en maaiwerkzaamheden plaatsgevonden? Zo ja, met welke reden?
  16. Bent u het met de PvdD fractie eens dat er gezien de staat van de biodiversiteit geen kap- , snoei- en maaiwerkzaamheden in het broedsei-zoen zouden moeten plaatsvinden?
  17. Vinden er in deze maand maaiwerkzaamheden aan bermen plaats, zoals bv bij de Beersdalweg? Zo ja, wat zijn de redenen voor vroeg maaien en wegen die op tegen de gevolgen voor de biodiversiteit? Is het College bereid om in navolging van bv gemeente Haarlem de maaiwerkzaamhe-den op te schorten vanwege de effecten op biodiversteit en de insecten?
  18. Kent het College de berichtgeving over atypische myopathie bij paarden? Gaat het College de aanbevelingen van de LTO vakgroep Paardenhouderij overnemen zoals het opruimen van maaisels en het niet aanplanten van de gewone Esdoorn in de buurt van paardenweides zodat er ook in de toe-komst kap én dierenleed kan worden voorkomen? Hoe gaat het College om met kapaanvragen voor gewone Esdoorn bij paardenweides?

Indiendatum: 9 mei 2019
Antwoorddatum: 9 jul. 2019

Naar aanleiding van uw vragen 09-05-2019 inzake Bomenkap op de Vrusschemigerweg / Benzenraderweg delen wij u het volgende mede.

Vraag 1) Er bestaan alternatieven voor kappen bij wortelopdruk? Heeft het College de alternatieven voor kap serieus onderzocht? Zo nee, waarom niet? Zo ja, welke (bv wortelopdruk bestendige bestrating of veiliger eenrichtingsverkeerstraten) en wat zijn de overwegingen geweest om geen boom besparende alternatieven uit te voeren maar over te gaan tot kappen?

Ja; tot op heden zijn er diverse alternatieven onderzocht. Met maatregelen om bomen te stimuleren dieper te gaan wortelen wordt de oppervlakkige wortelgroei en de opdruk van de verharding niet voorkomen. Er zijn boomsoorten die van nature oppervlakkig wortelen en in verhardingen wortelopdruk veroorzaken. Het weghalen van oppervlakkige wortels kan slechts beperkt worden uitgevoerd en kan de stabiliteit van een boom in gevaar brengen. Het vergroten van boomspiegels (de ruimte rondom bomen die niet verhard is) en het aanpassen van de bestrating rondom bomen is vaak beperkt mogelijk omdat trottoirs begaanbaar moeten zijn voor voetgangers en mindervaliden. Op enig moment in de levensfase van bomen kan de impact van de wortelopdruk zo groot zijn dat er geen andere optie meer is dan kap.

Vraag 2) Bent u het met de PvdD-fractie eens dat een voorbeeld van wortelopdruk- bestendige bestrating zoals in de bijgevoegde link naast de voordelen voor klimaat en biodiversiteit ook voordelen heeft bij de toenemende hoosbuien? (het water kan daarin wegzakken in plaats van in een overbelast riool)

Nee, de toepassing van zgn. boombeluchtingstegels is primair bedoeld om de ondergrondse water- en luchthuishouding voor de boom te optimaliseren. Bij hoosbuien zal de waterafvoer via de openingen in de tegels beperkt zijn.

Vraag 3) Klimaatverandering en het dramatische verlies aan biodiversiteit gaan ons, individueel en als maatschappij, nu reeds onontkoombaar veel geld kosten. Bent u het met de PvdD fractie eens dat de korte termijn belangen van goedkoop kappen bij het ongemak van wortelopdruk niet opwegen tegen de langere termijneffecten op de biodiversiteit en de klimaatverandering? Kunt u uw antwoord toelichten?

Nee, tot kap van bomen wordt pas besloten na een brede afweging van belangen. Naast belangen voor het behoud van de boom, mede uit het oogpunt van de biodiversiteit, dient er aandacht te zijn voor andere aspecten, als veiligheid voor de weggebruiker. Zoals eerder aangegeven wordt er pas gekapt bij ernstige wortelopdruk die niet meer te verhelpen is met aanpassingen aan de verharding en in de ondergrond.

Voor bomen die worden gekapt wordt er weer een boom terug geplant. Bij voorkeur op dezelfde locatie. Wanneer de ondergrondse groeiruimte echter te beperkt is kan er voor een andere locatie worden gekozen. Nieuwe boomlocaties worden duurzaam ingericht zodat bomen langer behouden kunnen blijven. Zo proberen we de negatieve effecten van bomenkap op de biodiversiteit en het klimaat zoveel mogelijk te beperken.

Vraag 4) De kap vindt plaats in het broedseizoen. Is er een schouw geweest op nesten? Zo nee, waarom niet? Zo ja, welke soorten zijn er aangetroffen en kunt u het rapport openbaar maken?

Ja, er zijn verschillende soorten aangetroffen vanuit een eerste schouw. Daar waar nesten zijn aangetroffen zijn bomen niet gekapt. Schouwrapportages van betreffende boom of bomen kunnen opgevraagd worden.

Vraag 5) Is het kappen van bomen, gezien de toestand van klimaat en biodiversiteit, nog wel verantwoord ? M.a.w. zijn we intussen niet in het stadium aanbeland, waarin ongemakken zoals opgedrukte tegels en wegdek, in het niet vallen bij de mega- ongemakken die ons wachten door de wereldwijde problemen voornoemd?

Ja, als gemeente gaat onze verantwoordelijkheid verder dan alleen het stimuleren van de klimaat – en biodiversiteit. Zie ook het antwoord op vraag 3.

Vraag 6) Is het college van mening dat de voorlichting in de voorbije decennia door overheid aan burgers omtrent de gevaren van klimaatverandering en afname van biodiversiteit voldoende is geweest? Kunt u uw antwoord toelichten?

Klimaatverandering en achteruitgang van de biodiversiteit zijn items waarvan de bewustwording in de maatschappij en bij de overheid zich in de loop van de tijd sterk heeft ontwikkeld. Zeker in het afgelopen decennium is er ook al actief gewerkt aan maatregelen om klimaatverandering tegen te gaan en om de biodiversiteit te stimuleren. Ook burgers worden gestimuleerd hun bijdrage daarin te leveren.

Vraag 7) Is het college bereid om voorlichting over de gevolgen van klimaatverandering en het verlies aan biodiversiteit uit te breiden en bij herhaling naar burgers te communiceren op alle mogelijke manieren? Is het College bereid om bij klachten naar aanleiding van overlast door bomen zoals schaduw, bladverlies en wortelopdruk in gesprek te gaan met de burgers om de negatieve gevolgen van kappen te bespreken? Zo nee, waarom niet?

Ja, om o.a. de gevolgen van klimaatverandering en de afname van de biodiversiteit onder de aandacht te brengen en te houden is het programma duurzaamheid van start gegaan.
Bij een verzoek tot kap van gemeentebomen worden altijd alle belangen breed afgewogen en indien gewenst of nodig wordt er over de afweging gecommuniceerd. Overlast van blad en enige last van schaduw of wortelopdruk zijn op zich geen redenen om over te gaan tot kap van een boom.

Vraag 8) Hoe lang duurt het voordat een nieuw aangeplante boom dezelfde hoeveelheid Co2 kan opnemen als een gekapte boom?

De opname van co2 is afhankelijk van de bladoppervlakte aan een boom. De bladoppervlakte verschilt per boomsoort en bij verschillende groeiomstandigheden.

Vraag 9) Hoeveel bomen zijn er gekapt in 2018 en 2019, en voor hoeveel bomen is de heraanplant gerealiseerd? Hoeveel bomen zijn er verplaatst in deze periode?

In 2018 en 2019 zijn 128 bomen gekapt en 3 bomen staan nog op de nominatie om te worden gekapt. 131 bomen worden herplant. Er zijn of worden geen bomen verplaatst.

Vraag 10) In het Coalitieakkoord staat dat er een moratorium komt op bomenkap tenzij er sprake is van ziekte of gevaar. Is het College van mening dat er bij wortelopdruk sprake is van een gevaarlijke situatie? Zo ja, vindt u dat gevaar groter dan het gevaar van de gevolgen van klimaatverandering en verlies aan biodiversiteit? En in aanvulling hierop, bent u het met de PvdD fractie eens dat een gemeente met een moratorium op bomenkap dan alternatieven voor bomenkap zou moeten realiseren? Zo nee, waarom niet?

Ja, als ernstige wortelopdruk aan de orde is kan dit gevaarlijk zijn voor de weggebruiker. Zoals in het antwoord op vraag 3 gesteld weegt veiligheid dan zwaarder dan de mogelijk effecten op het klimaat of de biodiversiteit. Alternatieven voor bomenkap bij ernstige wortelopdruk zijn er in de meeste situaties niet.

Vraag 11) Eveneens in het Coalitieakkoord staat dat er ‘ 1000 extra bomen komen de komende jaren’ We zijn nu ruim een jaar verder? Hoeveel extra bomen zijn er aangeplant?
En is dat in- of exclusief verplichte natuurcompensatie?

Een plan voor de aanplant van 1000 extra bomen zal na de zomer 2019 worden gepresenteerd.

Vraag 12) Aan de Hambeukerboord zijn enkele jaren geleden bomen gekapt. Zijn er plannen om tot nieuwe, vervangende aanplant op deze locatie over te gaan, en zo ja wanneer? Zo nee, waarom niet?

Ja, bij het verwijderen van de boomstobben is gebleken dat er zich een onbekend leidingnetwerk onder de wortels bevindt. Onderzoek naar de leidingbeheerders hebben het werk enorm vertraagd. Om geen last te ondervinden van de leidingen zal herplant van bomen plaats vinden in de parkeerstrook. Streven is om nog voor het einde van het jaar 2019 nieuwe bomen te hebben aangeplant op de Hambeukerboord.

Vraag 13) Bomen kunnen bij aanplant op een zodanige manier worden geplaatst, dat problemen achteraf worden voorkomen. In verschillende gemeenten zoals als Deventer is er een bomenprotocol gemaakt? Is er in Heerlen ook een bomenprotocol? Zo nee, bent u bereid om met een organisatie als de Bomenstichting een bomenprotocol op te stellen?

Ja, ook in Heerlen is een bomenbeleidsplan vastgesteld waarin voorschriften zijn opgenomen over de boven- en ondergrondse groeiruimte van nieuw aan te planten bomen.

Vraag 14) Naar aanleiding van eerdere vragen van de PvdD fractie is er een overzicht bomenkap geplaatst op de gemeentelijke website. Is het College bereid om daar de reden van kap en de alternatieven voor kap, dan wel de reden waarom er geen alternatief zou zijn bij te vermelden? Zo nee, waarom niet?

Op verzoek wordt de afweging voor kap, waarin redenen voor de kap maar ook alternatieven worden afgewogen, toegestuurd.

Vraag 15) Hebben er in het broedseizoen bij de visvijvers in Heerlen kap- , snoei- en maaiwerkzaamheden plaatsgevonden? Zo ja, met welke reden?

Ja; er hebben maaiwerkzaamheden plaats gevonden in opdracht van en uitgevoerd door derden. De gemeente was daarover niet geïnformeerd. De opdrachtgever is er op aangesproken.

Vraag 16) Bent u het met de PvdD fractie eens dat er gezien de staat van de biodiversiteit geen kap- , snoei- en maaiwerkzaamheden in het broedseizoen zouden moeten plaatsvinden?

In principe zijn wij het hiermee eens. Wij trachten zoveel mogelijk kap- en snoeiwerkzaamheden buiten het broedseizoen te verrichten. Helaas kan kap in het broedseizoen niet altijd worden voorkomen. Voorzichtigheid en deskundigheid is daarbij geboden.

Maaiwerkzaamheden worden afhankelijk van het gewenste maaibeeld toegepast in verschillende frequenties.
In de onderhoudsbestekken is vastgelegd wat de verantwoordelijkheid van aannemers is op het gebied van de natuurbeschermingswetgeving om te voorkomen dat de natuurontwikkeling verstoord raakt.

Vraag 17) Vinden er in deze maand maaiwerkzaamheden aan bermen plaats, zoals bv bij de Beersdalweg? Zo ja, wat zijn de redenen voor vroeg maaien en wegen die op tegen de gevolgen voor de biodiversiteit? Is het College bereid om in navolging van bv gemeente Haarlem de maaiwerkzaamheden op te schorten vanwege de effecten op biodiversiteit en de insecten?

Bermen zoals op de Beersdalweg worden jaar in jaar uit volgens planning in ongeveer dezelfde perioden gemaaid. Het maaibeheer is tot stand gekomen in samenwerking met een externe ecoloog. Het maaiwerk wordt uitgevoerd in perioden die het meest gunstig zijn voor de flora- en fauna ontwikkeling en de minste schade aanrichten.

In het kader van de verkeersveiligheid kunnen stroken grenzend aan de weg vaker gemaaid worden. Hier gaat de veiligheid van de weggebruiker voor de natuurbelangen.

Vraag 18) Kent het College de berichtgeving over atypische myopathie bij paarden? 6
Gaat het College de aanbevelingen van de LTO vakgroep Paardenhouderij overnemen zoals het opruimen van maaisels en het niet aanplanten van de gewone Esdoorn in de buurt van paardenweides zodat er ook in de toekomst kap én dierenleed kan worden voorkomen? Hoe gaat het College om met kapaanvragen voor gewone Esdoorn bij paardenweides?

Ja; het college is bekend met de berichtgeving over atypische myopathie bij paarden.
Het college vindt dat paardenhouderijen zelf verantwoordelijk zijn voor het wegnemen van esdoorns op eigen terrein.

Aanplant van ziekteverwekkende soorten in de omgeving van paardenhouderijen zal niet gebeuren.
Het kappen van esdoorns in de omgeving van paardenweiden zal voorlopig niet worden opgepakt.

Hoogachtend,

burgemeester en wethouders van Heerlen,

namens dezen,
Wethouder voor Beheer en Onderhoud, Mobiliteit, Duurzaamheid & Milieu,
C.M.J.P. Claessens